آزمایشات هورمونی در زنان

آزمایشات هورمونی در زنان

آزمایشات هورمونی در زنان

در این مقاله قصد داریم به تفسیر تک تک آزمایشات هورمونی در زنان بپردازیم. اکثر این آزمایشات برای تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک و یا در موارد نازایی و یائسگی زودرس درخواست می شوند.

17-OHP (17 هیدروکسی پروژسترون):

برای تمام زنان که با شکایت هیرسوتیسم شدید مراجعه می کنند درخواتس می شود. این تست جهت رد هیپرپلازی مادرزادی فوق کلیه انجام می شود. باید در فاز فولیکولار (طی 10 روز اول سیکل قاعدگی) انجام شود. در صورت بالا بودن باید جهت انجام اقدامات لازم به متخصص غدد یا متخصص داخلی ارجاع شود.

تستوسترون (فرم آزاد و توتال):

معمولا در تشخیص هیپرآندروژنیسم (PCOS) فرم توتال و فرم آژاد تستوسترون درخواست می شود. در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک فرم توتال بالاتر از 60-80 نانوگرم در دسی لیتر می باشدو فرم آزاد آن هم اندکی افزایش می یابد. در صورت افزایش بیش از حد تستوسترون و وجود شواهد بالینی شدید ویریلیزم باید سونوگرافی جهت رد تومورهای مترشحه ی آندروژن انجام شود. این آزمایش باید در فاز فولیکولار (طی 10 روز اول سیکل قاعدگی ) انجام گیرد.

دی هیدرواپی آندروسترون (DHEA / DHEA-SO4):

در صورت ویریلیزم این فاکتور خونی چک می شود. این هورمون از غدد آدرنال ترشح می شوند بنابراین در صورت بالا بودن باید سونوگرافی جهت رد تومور آدرنال انجام شود

آنتی مولرین هورمون (AMH):

طبق جدید ترین تحقیقات افزایش AMH بیش از 5 نانوگرم در میلی لیتر تا 75% نشان دهنده ی سندرم تخمدان پلی کیستیک است. آنتی مولرین هورمون تست گران قیمتی است بنابراین برای تشخیص PCOS درخواست نمی شود. آنتی مولرین هورمون نشان دهنده ی ذخایر تخمدانی می باشددر زنان جهت بررسی نازایی  و بررسی یائسگی زودرس درخواست می شود. اگر میزان آن کمتر از 5/0 نانوگرم در میلی لیتر باشد یعنی ذخایر تخمدانی بسیار کم است. و اگر بین 5/0 تا 1 باشد ذخایر تخمدانی کم است. اگر بین 1-5/3 باشد ذخایر تخمدانی مناسب است و یا بیمار به تحریک تخمک گذاری خوب پاسخ داده است. اگر بیش از 5/3 باشد یعنی هیپراستیمولیشن رخ داده است به عبارت دیگر بیمار به تحریک تخمکگذاری پاسخ شدید داده است

FAI ( free androgen index):

نسبت فرم توتال تستوسترون به گلولولین باند شونده با هورمون جنسی یا همان SHBG می باشد. در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک افزایش می یابد. میزان نرمال آن 30-150% است

FSH:

میزان نرمال آن در فازهای مختلف متفاوت است. در فاز فولیکولار 9/7- 1/3 است. در فاز لوتئال 5/5 -4/1 در میدسیکل 5/18-3/2 در یائسگی 40-106 است. چنانچه FSH بالای 20 باشد یعنی فرد وارد دوره ی پره منوپوز (کلایمتریک) شده است.

LH:

میزان آن در سنین مختلف متفاوت است. میزان نرمال آن در زمان قبل از بلوغ 0-4 در زمان بلوغ 31-3/0 در منوپوز 62-5/14 در فاز فولیکولار 18-6/1 و در فاز لوتئال 20-6/0 است

هورمون گنادوتروپین جفتی  (HCG):

هورمون گنادوتروپین جفتی هورمونی است که به صورت انحصاری توسط جفت ساخته می شود و به همین خاطر اندازه گیری آن در تشخیص حاملگی بکار می رود. ساخت HCG همراه با پیشرفت حاملگی افزایش می یابد. مقدار زیادی از این هورمون به شکل زیر واحد آلفا و بتا در ادرار دفع می شود. جز بتا حساس ترین نشانه در اوایل حاملگی است و بخش اختصاصی این هورمون محسوب می شود . HCG یک گلیکوپروتئین است که شباهت زیادی به پروتئین های هیپوفیزی دارد. بخش الفا در همه ی این گلیکوپروتئین ها یکسان است.

HCG حدود 8 تا 10 روز بعد از لقاح در خون قابل ردیابی است. سطح این هورمون تا هفته ی 12 حاملگی به حداکثر می رسد سپس در بقیه دوران حاملگی به آرامی کاهش می یابد. این هورمون تا حدود 2 هفته بعد از زایمان دیگر قابل ردیابی نخواهد بود. افزایش سطح HCG در سرطان های مختلف همچون ریه، کبد، تخمدان، پانکراس و بیضه نیز دیده می شود. هماچوری و پروتئینوری موجب نتایج مثبت کاذب می شود. آزمون بارداری با استفاده از ادرار بر حسب رقت ادرار تغییر می کند. سطح HCG در ادرار رقیق ممکن است غیر قابل اندازه گیری باشد. در حالیکه در ادرار غلیظ همان بیمار، می تواند قابل سنجش باشد.

داروهایی که موجب نتایج منفی کاذب می شوند عبارتند از دیورتیک ها و پرومتازین همچنین داروهایی که موجب نتایج مثبت کاذب می شوند عبارتند از داروهای ضد تشنج، ضد پارکینسون، خواب آور ها ، آرامبخش ها به ویژه پرومازین و مشتقات آن. داروی اپوستان و میفپرستون سطح HCG را کاهش می دهند. در بارداری طبیعی تقریبا هر 48 ساعت باید تیتر BHCG دو برابر شود. در مواردی که مددجو در سه ماهه اول از درد شدید شکم شکایت دارد تیتر BHCG درخواست می کنیم و آن را به فاصله ی 48 ساعت تکرار می کنیم.

لانه گزینی بر اساس هفته سطح نرمال HCG (Mil/ml)
کمتر از 1 5-50
2 50-500
3 100-10000
4 1000-30000
5 3500-115000
8-6 12000-270000
12 220000-15000

 

برای ارتباط با ما و جواب به کلیه سوالات شما در بحث آزمایشات هورمونی در زنان از طریق راه های ارتباطی پیام خود را برای ماما های مجرب عصر جدید مامایی ارسال نمایید.

دیدگاه‌ها ۳