نداشتن رابطه جنسی در دوران یائسگی ممکن است با تشدید خشکی و نازکشدن بافت واژن، کاهش انعطافپذیری، درد یا سوزش هنگام نزدیکی، افت میل جنسی، کاهش صمیمیت عاطفی و گاهی افت کیفیت خواب و خلقوخو همراه باشد؛ البته بخش زیادی از این مشکلات مستقیماً به کاهش استروژن مربوط است و نداشتن رابطه میتواند آنها را تشدید کند. فعالیت جنسی منظم، حتی بدون دخول، با افزایش خونرسانی به ناحیه لگن به حفظ سلامت واژن کمک میکند. برای کاهش علائم میتوان از روانکننده و مرطوبکننده واژینال، معاشقه طولانیتر و تمرینات کگل استفاده کرد و در صورت تداوم درد، خشکی یا خونریزی برای دریافت درمان مناسب مانند استروژن موضعی به ماما یا متخصص زنان مراجعه کرد. همچنین دوره آموزشی یائسگی در عصر جدید مامایی می تواند به شما در گذراندن این دوره حساس کمک کند.
| عارضه احتمالی | توضیح | راهکار |
|---|---|---|
| خشکی و نازکشدن واژن | کاهش استروژن و نبود تحریک منظم میتواند خشکی، حساسیت و تحلیل بافت واژن را تشدید کند. | مرطوبکننده واژینال، تحریک جنسی منظم و مراجعه به متخصص در صورت شدت علائم |
| کاهش انعطافپذیری واژن | وقفه طولانی ممکن است با کاهش کشسانی و تنگتر یا کوتاهترشدن مجرای واژن همراه باشد. | فعالیت جنسی تدریجی، معاشقه طولانیتر و استفاده از روانکننده |
| درد، سوزش یا خونریزی هنگام رابطه | خشکی و شکنندگی بافتها میتواند پس از شروع دوباره رابطه باعث درد یا خونریزی خفیف شود. | لوبریکانت بر پایه آب یا سیلیکون و بررسی پزشکی خونریزی یا درد مداوم |
| ضعف عضلات کف لگن | کاهش انقباضات عضلانی مرتبط با ارگاسم ممکن است در کنار عوامل دیگر به ضعف کف لگن کمک کند. | انجام منظم تمرینات کگل و ارزیابی توسط ماما یا فیزیوتراپیست کف لگن |
| کاهش میل جنسی | دوری طولانی از فعالیت جنسی ممکن است تحریکپذیری و تمایل جنسی را بهمرور کاهش دهد. | شروع تدریجی صمیمیت، گفتوگو با همسر و بررسی عوامل هورمونی یا روانی |
| تغییر خلقوخو و کیفیت خواب | نبود صمیمیت و ارگاسم میتواند مزایای آرامشبخش آن مانند کاهش استرس و بهبود خواب را کمتر کند. | فعالیت بدنی، مدیریت استرس و دریافت مشاوره در صورت افسردگی یا اضطراب مداوم |
| کاهش صمیمیت عاطفی | توقف کامل رابطه در برخی زوجها ممکن است باعث فاصله عاطفی و افزایش تنش شود. | گفتوگوی صریح، حفظ تماس عاطفی و کمکگرفتن از مشاور زوجین در صورت نیاز |
توقف فعالیتهای جنسی در دوران یائسگی میتواند روند برخی تغییرات فیزیولوژیک را تسریع کند. مهمترین این عوارض عبارتند از:
هورمون استروژن مسئول حفظ ضخامت، رطوبت و سلامت بافت واژن است. با کاهش این هورمون در یائسگی، دیوارههای واژن نازک و شکننده میشوند. داشتن رابطه جنسی منظم باعث افزایش خونرسانی به ناحیه لگن و واژن میشود. این خونرسانی اکسیژن و مواد مغذی را به بافتها میرساند. بدون این تحریکات منظم، بافت واژن با سرعت بیشتری تحلیل رفته و اصطلاحاً دچار «آتروفی» میشود.
رابطه جنسی (و تحریکات جنسی) باعث ترشح روانکنندههای طبیعی در واژن میشود. اگر دهانه و مجرای واژن برای مدت طولانی کشش و تحریک ناشی از دخول را تجربه نکنند، واژن کوتاهتر و باریکتر شده و خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد.
ارگاسم باعث انقباضات ریتمیک در عضلات کف لگن میشود. این انقباضات مانند یک ورزش طبیعی برای این عضلات عمل میکنند. عدم تجربه ارگاسم و رابطه جنسی میتواند به ضعیف شدن این عضلات کمک کند که نتیجه آن افزایش خطر افتادگی رحم یا مثانه و بروز بیاختیاری ادرار و عفونت ادرار (به ویژه هنگام سرفه یا عطسه) است. که تحت این شرایط استفاده از بهترین دارو برای عفونت ادراری در زنان با دستور پزشک الزامی است.
علاوه بر تغییرات جسمی، توقف رابطه جنسی میتواند بر سلامت روان و کیفیت زندگی نیز تاثیر بگذارد:
نکته کلیدی عصر جدید مامایی: هدف از رابطه جنسی در دوران یائسگی صرفاً دخول نیست. هرگونه فعالیت جنسی که منجر به افزایش جریان خون در ناحیه لگن و رسیدن به ارگاسم شود (حتی معاشقه طولانی یا خودارزایی در صورت نداشتن شریک جنسی)، برای حفظ سلامت بافت واژن مفید است.
اگر به دلیل درد، خشکی واژن یا کاهش میل جنسی از رابطه فراری هستید، نیازی به تحمل این شرایط نیست. علم مامایی و پزشکی امروز راهکارهای بسیار موثری برای شما دارد:
مطابق نظر سایت hopkinsmedicine:
Some of the most common symptoms of menopause are genitourinary symptoms (GSM). Too-little estrogen can reduce natural lubrication in the vagina and cause the vaginal canal to become less stretchy, which in turn can cause sex to be painful. Additionally, surgery or radiation can result in narrowing of the vaginal canal, scar tissue, or decreased sensitivity. Together, these factors can cause sexual activities involving penetration to be painful.
Using vaginal moisturizers daily, lubrication during sex, and/or vaginal estrogen if recommended by your provider can all help with vaginal dryness and pain with sex that can arise with menopause. Your provider may also recommend seeing a pelvic floor physical therapist, gynecologist, or urogynecologist to help address your symptoms.ترجمه: برخی از شایعترین علائم یائسگی، علائم ادراری تناسلی (GSM) هستند. کمبود استروژن میتواند روانکاری طبیعی واژن را کاهش داده و باعث شود کانال واژن کمتر کش بیاید، که به نوبه خود میتواند باعث دردناک شدن رابطه جنسی شود. علاوه بر این، جراحی یا پرتودرمانی میتواند منجر به تنگ شدن کانال واژن، بافت اسکار یا کاهش حساسیت شود. این عوامل در کنار هم میتوانند باعث دردناک شدن فعالیتهای جنسی شامل دخول شوند.
استفاده روزانه از مرطوبکنندههای واژن، روانکاری در طول رابطه جنسی و/یا استروژن واژینال در صورت توصیه پزشک، همگی میتوانند به خشکی واژن و درد در رابطه جنسی که میتواند با یائسگی ایجاد شود، کمک کنند. پزشک شما همچنین ممکن است برای کمک به رفع علائم شما، مراجعه به یک فیزیوتراپیست کف لگن، متخصص زنان یا متخصص اورولوژی را توصیه کند.
دوران یائسگی یکی از مراحل طبیعی و در عین حال چالشبرانگیز در زندگی هر زنی است. در این دوره، با کاهش ترشح هورمون استروژن، بدن دستخوش تغییرات فیزیکی و روحی متعددی میشود. یکی از سوالات پرتکراری که مراجعین در سایت عصر جدید مامایی از ما میپرسند این است که: “آیا توقف یا کاهش شدید رابطه جنسی در دوران یائسگی عوارضی به همراه دارد؟”
پاسخ کوتاه به این سوال «بله» است. از نظر علمی و مامایی، رابطه جنسی منظم (حتی در سنین بالا) نقش مهمی در حفظ سلامت دستگاه تناسلی زنان ایفا میکند.
یائسگی پایان زنانگی یا پایان زندگی جنسی نیست، بلکه آغاز فصل جدیدی است که نیازمند آگاهی و مراقبت متفاوت است. حفظ یک زندگی جنسی فعال و سالم در این دوران، نه تنها از عوارض جسمی مانند آتروفی و دردهای مقاربتی جلوگیری میکند، بلکه به شادابی و سلامت روان شما نیز کمک خواهد کرد. در صورت نیاز برای درمان هر گونه مشکلات و عوارض انتخاب بهترین کلینیک مامایی تهران ضروری است.
۱. آیا نداشتن رابطه جنسی در دوران یائسگی عوارض دارد؟
نداشتن رابطه بهتنهایی بیماری محسوب نمیشود، اما ممکن است در کنار کاهش استروژن باعث تشدید خشکی واژن، کاهش انعطافپذیری بافتها، درد هنگام نزدیکی و کاهش میل جنسی شود.
۲. آیا نداشتن رابطه باعث تنگشدن واژن در یائسگی میشود؟
وقفه طولانی در فعالیت جنسی ممکن است همراه با تغییرات هورمونی یائسگی، کشسانی واژن را کاهش دهد و شروع دوباره رابطه را دشوار یا دردناک کند.
۳. آیا نداشتن رابطه باعث خشکی واژن میشود؟
علت اصلی خشکی واژن در یائسگی کاهش استروژن است؛ بااینحال فعالیت جنسی و تحریک منظم با افزایش خونرسانی میتواند به حفظ سلامت و رطوبت بافت واژن کمک کند.
۴. برای جلوگیری از درد هنگام رابطه در یائسگی چه باید کرد؟
استفاده از روانکنندههای بر پایه آب یا سیلیکون، معاشقه طولانیتر و استفاده منظم از مرطوبکنندههای واژینال میتواند درد را کاهش دهد. در صورت ادامه درد یا خونریزی باید به ماما یا متخصص زنان مراجعه کرد.
۵. آیا رابطه جنسی در دوران یائسگی الزامی است؟
خیر، داشتن رابطه اجباری نیست و تصمیم به آن به شرایط جسمی، روانی و انتخاب فرد بستگی دارد. فعالیت جنسی باید با رضایت کامل و بدون تحمل درد انجام شود.
۷. آیا نداشتن رابطه در یائسگی باعث بیاختیاری ادرار میشود؟
نداشتن رابطه علت مستقیم بیاختیاری ادرار نیست؛ اما ضعف عضلات کف لگن میتواند احتمال آن را افزایش دهد. تمرینات منظم کگل به تقویت این عضلات کمک میکند.
