تفاوت تست پاپ اسمیر با HPV در این است که پاپ اسمیر تغییرات و سلولهای غیرطبیعی دهانه رحم را بررسی میکند، اما تست HPV بهدنبال وجود تیپهای پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی است؛ بنابراین پاپ اسمیر بیشتر وضعیت فعلی سلولها را نشان میدهد و HPV میتواند وجود عامل خطری را مشخص کند که در آینده باعث تغییرات سلولی شود. نحوه نمونهگیری این دو تست برای بیمار بسیار مشابه است و در روش پاپ اسمیر مایع حتی میتوان از یک نمونه برای انجام هر دو آزمایش استفاده کرد. همچنین مثبت شدن HPV به معنی ابتلا به سرطان نیست و نتیجه هر دو آزمایش باید با توجه به سن، سابقه غربالگری و شرایط فرد تفسیر شود؛ برای اینکه بدانید در چه سنی کدام تست مناسبتر است و نتیجههای مثبت یا منفی هرکدام چه پیگیریای نیاز دارند، ادامه مطلب را بخوانید.
| ویژگی | تست پاپ اسمیر (Pap Smear) | تست ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) |
| هدف اصلی آزمایش | بررسی تغییرات ساختاری و غیرطبیعی سلولها | ردیابی حضور ویروسهای پرخطر در دهانه رحم |
| نوع آزمایش | سلولشناسی و بررسی سلولها | آزمایش مولکولی برای شناسایی DNA یا RNA ویروس |
| نتیجه مثبت به چه معناست؟ | سلولهای دهانه رحم تغییر شکل دادهاند (نیازمند بررسی بیشتر مانند کولپوسکوپی) | ویروس در بدن وجود دارد (اما لزوماً هنوز سلولها را تغییر نداده است) |
| چه زمانی را نشان میدهد؟ | وضعیت فعلی سلولها را نشان میدهد | خطر ابتلا به مشکلات سلولی در آینده را پیشبینی میکند |
| نمونهگیری | برداشت سلول از دهانه رحم با براش مخصوص | میتواند از همان نمونه دهانه رحم برای بررسی HPV استفاده شود |
| سن شروع غربالگری | معمولاً از ۲۱ سالگی | معمولاً از ۳۰ سالگی (یا زودتر در صورت پاپ اسمیر غیرطبیعی) |

تست پاپ اسمیر (Pap Smear): تغییرات سلولی
تست پاپ اسمیر یک آزمایش سیتولوژی (سلولشناسی) است. در این آزمایش، سلولهای برداشته شده از دهانه رحم زیر میکروسکوپ بررسی میشوند تا هرگونه تغییرات غیرطبیعی، التهاب، عفونتهای قارچی/باکتریایی و از همه مهمتر، سلولهای پیشسرطانی (دیسپلازی) شناسایی شوند.
به زبان ساده، پاپ اسمیر به ما میگوید که آیا سلولهای دهانه رحم در حال حاضر تغییر شکل دادهاند و بیمار شدهاند یا خیر.
به نقل از سایت prologueclinic:
Also called a Pap test, a Pap smear is a screening procedure that checks for abnormal or precancerous cells on the cervix. The cervix is the narrow, lower part of the uterus that connects to the vagina. A Pap test is used for cervical cancer screening and can detect it early, when treatment is most likely to be effective.
ترجمه: پاپ اسمیر که به آن آزمایش پاپ نیز گفته میشود، یک روش غربالگری است که سلولهای غیرطبیعی یا پیشسرطانی دهانه رحم را بررسی میکند. دهانه رحم قسمت باریک و پایینی رحم است که به واژن متصل میشود. آزمایش پاپ برای غربالگری سرطان دهانه رحم استفاده میشود و میتواند آن را در مراحل اولیه، زمانی که احتمال مؤثر بودن درمان بیشتر است، تشخیص دهد.
تست اچپیوی (HPV Test): عامل بیماری
تست HPV یک آزمایش مولکولی است. در این تست، آزمایشگاه سلولها را زیر میکروسکوپ نگاه نمیکند، بلکه به دنبال ردپای ژنتیکی (DNA یا RNA) ویروس پاپیلومای انسانی میگردد. تمرکز اصلی این تست، شناسایی تیپهای پرخطر ویروس (High-Risk HPV) مانند تیپهای ۱۶ و ۱۸ است که عامل اصلی ابتلا به سرطان دهانه رحم شناخته میشوند.
به زبان ساده، تست HPV به ما میگوید که آیا ویروس خطرناکی که پتانسیل ایجاد تغییرات سلولی در آینده را دارد، در دهانه رحم حضور دارد یا خیر.
آیا نحوه نمونهگیری متفاوت است؟
یکی از بزرگترین نگرانیهای مراجعین، ترس از انجام دو نمونهگیری مجزاست. خبر خوب این است که از دید بیمار، هیچ تفاوتی در مراحل انجام این دو تست وجود ندارد.
در روشهای نوین آزمایشگاهی که به عنوان پاپ اسمیر پایه مایع (Liquid-Based Cytology) شناخته میشوند، ماما یا پزشک شما با استفاده از یک برس مخصوص (براش)، سلولهای دهانه رحم را جمعآوری کرده و درون یک ظرف مایع نگهدارنده قرار میدهد. آزمایشگاه میتواند از همین یک نمونه مایع، هم برای بررسی سلولی (پاپ اسمیر) و هم برای استخراج ژنوم ویروس (تست HPV) استفاده کند.
تفاوت تست پاپ اسمیر با HPV زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم ویروس HPV عامل اصلی انواع زگیل تناسلی و یکی از عوامل مهم تغییرات سلولی دهانه رحم است؛ به همین دلیل پاسخ به سؤال ایا با کاندوم هم زگیل تناسلی میگیریم هم به همین موضوع مرتبط میشود، چون کاندوم خطر انتقال HPV را کاهش میدهد اما به دلیل تماس پوست نواحی پوششدادهنشده، محافظت 100 درصدی ایجاد نمیکند.
تست همزمان (Co-testing): استاندارد طلایی غربالگری
بر اساس دستورالعملهای معتبر جهانی، بهترین و دقیقترین روش غربالگری برای زنان بالای ۳۰ سال، انجام همزمان هر دو تست (Co-testing) است.
زمانی که این دو تست در کنار هم انجام شوند، دقت تشخیص به نزدیک ۱۰۰٪ میرسد. اگر پاسخ هر دو تست منفی باشد، خیال مراجعهکننده و ماما تا حد زیادی راحت میشود و فواصل غربالگری میتواند با اطمینان کامل به ۳ تا ۵ سال یکبار افزایش یابد.
هرگز تفسیر این آزمایشها را شخصاً بر اساس جستجوهای اینترنتی انجام ندهید. مثبت شدن تست HPV به معنای ابتلا به سرطان نیست؛ سیستم ایمنی بدن در بسیاری از موارد ویروس را پاکسازی میکند. تفسیر دقیق این نتایج هنر و تخصص کادر درمان است تا در صورت نیاز، شما را در مسیر درست پیگیری و درمان قرار دهند. برای راهنمایی و افزایش آگاهی دوره آموزشی تفسیر پاپ اسمیر و HPV عصر جدید مامایی برای دانشجویان گرایش مامایی بسیار مفید است.
سوالات متداول
- تفاوت اصلی تست پاپ اسمیر با تست HPV چیست؟
پاپ اسمیر تغییرات غیرطبیعی سلولهای دهانه رحم را بررسی میکند، اما تست HPV بهدنبال وجود تیپهای پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی است.
- آیا تست HPV همان پاپ اسمیر است؟
خیر. هدف این دو آزمایش متفاوت است؛ پاپ اسمیر وضعیت سلولها را بررسی میکند، در حالی که HPV وجود ویروسی را بررسی میکند که میتواند در آینده باعث تغییرات سلولی شود.
- آیا برای پاپ اسمیر و HPV باید دو بار نمونهگیری انجام شود؟
لزومی ندارد. در روش پاپ اسمیر مایع، میتوان از یک نمونه دهانه رحم برای بررسی سلولی و انجام تست HPV استفاده کرد.
- تست HPV دقیقتر است یا پاپ اسمیر؟
این دو تست اطلاعات متفاوتی ارائه میدهند و مکمل یکدیگر هستند. پاپ اسمیر تغییرات سلولی موجود را نشان میدهد و HPV وجود عامل خطر را بررسی میکند؛ به همین دلیل در برخی شرایط انجام هر دو آزمایش کنار هم کاربرد دارد.
- Co-testing یا تست همزمان HPV و پاپ اسمیر چیست؟
Co-testing به انجام همزمان پاپ اسمیر و تست HPV گفته میشود تا هم وضعیت سلولهای دهانه رحم و هم وجود ویروسهای پرخطر بررسی شود.





